Κληρονομικό Δίκαιο

Το Κληρονομικό Δίκαιο περιλαμβάνει το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν τις περιουσιακές σχέσεις προσώπου μετά το θάνατο αυτού, όπως κληρονομική διαδοχή, διαθήκη, νόμιμη μοίρα, κληρονομική αναξιότητα, κληρονομητήριο, κληροδοσία, κ.α.

Παρέχουμε εξειδικευμένες νομικές υπηρεσίες στον τομέα της κληρονομικής διαδοχής.

Το Γραφείο μας, έχοντας μεγάλη εμπειρία στην διεκπεραίωση υποθέσεων κληρονομικής φύσεως, αναλαμβάνει τη δικαστική εκπροσώπηση σε διαφορές σχέσεων κληρονόμων, υπηρεσίες συμβουλευτικής υποστήριξης σχετικά με :

• αποδοχή και αποποίηση κληρονομίας,
• σύνταξη αγωγών κληρονομικού δικαίου,
• εκπροσώπηση σε υποθέσεις διεκδίκησης νόμιμης μοίρας,
• εκπροσώπηση σε νομικές ενέργειες δημοσίευσης και κήρυξης διαθήκης, κυρίας καθώς και ερμηνείας διαθήκης, σε διαφορές από κληροδοσίες,
• και στη διαδικασία δικαστικής εκκαθάρισης κληρονομίας,
• έκδοση κληρονομητηρίου.

Το γραφείο μας παρέχει εξειδικευμένες νομικές υπηρεσίες στον τομέα της κληρονομικής διαδοχής, διασφαλίζοντας τις επιθυμίες του αποβιώσαντος.

Η αποδοχή κληρονομιάς γίνεται από τον κληρονόμο είτε ρητώς είτε σιωπηρώς. Ένα άτομο μπορεί να οριστεί ως κληρονόμος είτε εξ αδιαθέτου λόγω κληρονομικής διαδοχής, είτε σύμφωνα με την επιθυμία του κληρονομούμενου μέσω διαθήκης.

Ρητή αποδοχή κληρονομιάς υφίσταται όταν ο κληρονόμος προβαίνει σε αποδοχή δια συμβολαιογραφικού εγγράφου («Πράξη Αποδοχής»), με την οποία μεταβιβάζεται σε αυτόν αιτία θανάτου το εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου. Η συμβολαιογραφική πράξη μετεγγράφεται εν συνεχεία στο αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο ή καταχωρείται στο οικείο Κτηματολογικό Γραφείο ενώ, υποβάλλεται και Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς ενώπιον της αρμόδιας ΔΟΥ.

Σιωπηρή αποδοχή κληρονομιάς υφίσταται όταν η θέληση του προσωρινού κληρονόμου να γίνει οριστικός συνάγεται από τις πράξεις ή τις παραλείψεις του. Τέτοιες πράξεις που δείχνουν τη θέληση αυτή είναι πχ η αίτηση για έκδοση κληρονομητηρίου που αναγράφει τον αιτούντα ως κληρονόμο, η άσκηση διεκδικητικής αγωγής για πράγμα της κληρονομίας που έλαβε τρίτος, η υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς, η χρησιμοποίηση πράγματος της κληρονομιάς σαν δικό του πράγμα και άλλες.

Εκτός όμως και από τις ανωτέρω δύο περιπτώσεις, ο νόμος συνάγει αποδοχή της κληρονομιάς και από την παρέλευση άπρακτης της προθεσμίας για αποποίηση, πρόκειται δηλαδή για πλασματική αποδοχή κληρονομιάς. Ειδικότερα, εάν ο προσωρινός κληρονόμος δεν αποποιηθεί εγκαίρως την κληρονομιά, ήτοι εντός τεσσάρων μηνών από τότε που έμαθε ότι κατέστη κληρονόμος και το λόγο για τον οποίο κατέστη κληρονόμος, τεκμαίρεται ότι την αποδέχθηκε. Ακόμη και αν η προθεσμία για την αποποίηση της κληρονομιάς παρήλθε άπρακτη από τον κληρονόμο από αμέλεια, αυτός αποκτά την ιδιότητα του οριστικού κληρονόμου παρά τη θέλησή του και η κατάσταση αυτή είναι αμετάκλητη. Κατά συνέπεια βαρύνεται αυτός και με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομιάς και καμία δυνατότητα δεν έχει πλέον να περιορίσει την ευθύνη του μέχρι το ενεργητικό της (συνολική αξία της κληρονομιάς).

Εάν δεν γίνει η σύνταξη συμβολαιογραφικού εγγράφου όπου αναφέρονται τα ακίνητα της κληρονομίας και η μεταγραφή του στο οικείο Υποθηκοφυλακείο, κάποιος θεωρείται μεν κληρονόμος, όμως δεν έχει κυριότητα στα ακίνητα.

Νομικά δεν υφίσταται κάποια ορισμένη προθεσμία για την αποδοχή της κληρονομιάς με κατάρτιση συμβολαιογραφικού εγγράφου και μεταγραφή του στο οικείο Υποθηκοφυλακείο ή καταχώρισή στο κατά τόπον αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο, ενέργειες οι οποίες μπορούν να γίνουν οποτεδήποτε από τον κληρονόμο. Ωστόσο, δεν ισχύει το ίδιο φορολογικά, όπου τίθεται εξάμηνη προθεσμία για την υποβολή δήλωσης στην αρμόδια ΔΟΥ, η οποία αρχίζει α) όταν υπάρχει διαθήκη, από τότε που αυτή δημοσιεύθηκε στα βιβλία του αρμόδιου Πρωτοδικείου και β) όταν δεν υπάρχει διαθήκη, από τότε που επήλθε ο θάνατος του κληρονομούμενου και αποκτήθηκε η ιδιότητα του προσωρινού κληρονόμου. Εάν παρέλθει η εν λόγω εξάμηνη προθεσμία άπρακτη, δεν υπάρχει κίνδυνος απώλειας του δικαιώματος στα πράγματα της κληρονομιάς, όμως για κάθε μήνα που δεν γίνεται η αποδοχή επιβάλλεται ένα μικρό πρόστιμο πρόστιμο από τη ΔΟΥ, το οποίο καταβάλλεται όταν και αν γίνει η υποβολή δήλωσης στη ΔΟΥ για σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης αποδοχής κληρονομιάς.

Η διαδικασία αποδοχής κληρονομιάς είναι μια διαδικασία που χρειάζεται σωστή καθοδήγηση από έναν έμπειρο δικηγόρο σε ζητήματα κληρονομικού δικαίου.

Το γραφείο μας σε συνεργασία με έμπειρους Συμβολαιογράφους αναλαμβάνει την κατάρτιση συμβολαίων Αποδοχής Κληρονομιάς.

Σύνηθες είναι το φαινόμενο, οι κληρονόμοι, μετά τον θάνατο του κληρονομούμενου και τη γνώση της κληρονομιάς, να έρχονται αντιμέτωποι με μια σειρά από χρέη, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις, ως παθητικό της κληρονομιαίας περιουσίας, υπερβαίνουν το ενεργητικό της, είναι, δηλαδή, υψηλότερα, από τα περιουσιακά στοιχεία του κληρονομούμενου. Ο κληρονόμος έχει το δικαίωμα, ενός τεσσάρων μηνών από τότε που έλαβε γνώση ότι κατέστη κληρονόμος και την αιτία της κληρονομιάς, να προβεί σε αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, περιορίζοντας την ευθύνη του για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς μέχρι το ενεργητικό της, δηλαδή μέχρι τη συνολική αξία της κληρονομίας. Στην περίπτωση αυτή οι δανειστές του κληρονομούμενου – θανόντος δεν έχουν το δικαίωμα να επιδιώξουν την ικανοποίηση της απαίτησης που είχαν κατά του κληρονομούμενου στρεφόμενοι κατά της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου, ο οποίος αποδέχθηκε με το ευεργέτημα της απογραφής. Η κληρονομιά, αν και περιέρχεται στην κυριότητα του κληρονόμου, είναι εντούτοις χωρισμένη από την ατομική του περιουσία και προσφέρεται για την ικανοποίηση των δανειστών για τις απαιτήσεις τους κατά του κληρονομούμενου – θανόντος.

Συνεπώς, η αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, σε περίπτωση κατά την οποία υφίστανται χρέη και υποχρεώσεις σε βάρος της κληρονομιαίας περιούσιας, υπερτερεί σε πλεονεκτήματα, ως επιλογή, από την αποποίηση.

Η διαδικασία αποδοχής κληρονομιάς με το ευεργέτημα της απογραφής είναι μια διαδικασία που χρειάζεται σωστή καθοδήγηση από έναν έμπειρο δικηγόρο σε ζητήματα κληρονομικού δικαίου.
Το γραφείο μας σε συνεργασία με έμπειρους Συμβολαιογράφους αναλαμβάνει την κατάρτιση συμβολαίων Αποδοχής Κληρονομιάς.

Η αποποίηση της κληρονομιάς συνιστά δικαίωμα του κληρονόμου, όπως ακριβώς και η αποδοχή της, είτε καλείται ως κληρονόμος εκ του νόμου είτε από διαθήκη. Η αποποίηση της κληρονομιάς επιλέγεται συνήθως από τους κληρονόμους όταν το παθητικό της κληρονομιάς, ήτοι τα χρέη του κληρονομούμενου και οι υποχρεώσεις της κληρονομιαίας περιουσίας (οφειλές σε εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, δάνεια) ξεπερνούν σε αξία το ενεργητικό της, τα λοιπά, δηλαδή, περιουσιακά στοιχεία του θανόντος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αποποίηση της κληρονομιάς συνιστά μονόδρομο για τους κληρονόμους.

Ωστόσο, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες υφίστανται μεν χρέη, το μέγεθος των οποίων δεν δύναται να προσδιορισθεί και οπωσδήποτε δεν ξεπερνά το ενεργητικό της κληρονομιαίας περιουσίας, υφίσταται και η δυνατότητα αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής, η οποία κρίνεται επωφελέστερη επιλογή καθώς περιορίζεται η ευθύνη για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς μέχρι το ενεργητικό της, δηλαδή μέχρι τη συνολική αξία της κληρονομιαίας περιουσίας και όχι την προσωπική περιουσία των κληρονόμων, με αποτέλεσμα, σε περίπτωση ρευστοποίησης της κληρονομιαίας περιουσίας και ικανοποίησης των δανειστών του θανόντος, να επωφελούνται οικονομικά και οι κληρονόμοι με μέρος της κληρονομιάς (αναλυτική παρουσίαση της αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής γίνεται στην οικεία ενότητα «Αποδοχή Κληρονομιάς»).

Η αποποίηση γνωστοποιείται από τον κληρονόμο με υποβολή μονομερούς δήλωσής του, εντός ορισμένης προθεσμίας, στη γραμματεία του Ειρηνοδικείου της περιφέρειας του οποίου ο κληρονομούμενος είχε κατά τον χρόνο θανάτου του, την κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του.

Μετά την αποποίηση των πρώτων κληρονόμων η τετράμηνη προθεσμία άρχεται για τους κληρονόμους που θα καλούνταν εάν δεν υπήρχαν οι πρώτοι κληρονόμοι, ήτοι τυχόν εγγόνια ή αδέλφια του κληρονομούμενου. Σε περίπτωση που τα αδέλφια του θανόντος έχουν τέκνα, τότε θα πρέπει επίσης να προβούν σε δήλωση αποποίησης, εφόσον δεν επιθυμούν την περιέλευση σε αυτούς της κληρονομιαίας περιουσίας.

Αποποίηση κληρονομιάς από ανήλικο

Για την αποποίηση της κληρονομιαίας περιουσίας από ανήλικο τέκνο απαιτείται Δικαστική απόφαση, η οποία χορηγεί στους γονείς του, τους ασκούντες δηλαδή τη γονική μέριμνα, την άδεια να αποποιηθούν για λογαριασμού του.

Η αγωγή περί κλήρου προβλέπεται στις διατάξεις των 1871επ. ΑΚ και αποτελεί το βασικότερο ένδικο μέσο με το οποίο προστατεύεται ο μεριδιούχος στην περίπτωση που το κληρονομικό του δικαίωμα προσβληθεί κατόπιν της επαγωγής της κληρονομίας.

Την αγωγή περί κλήρου νομιμοποιείται ενεργητικά να την ασκήσει κάθε κληρονόμος που έχει προσβληθεί το κληρονομικό του δικαίωμα και στρέφεται κατά κάθε τρίτου που παρακρατεί ως κληρονόμος αντικείμενα της κληρονομίας.

Με τη συγκεκριμένη αγωγή ο ενάγων επικαλείται αφενός την κληρονομική του ιδιότητα και αφετέρου ότι ο εναγόμενος κατακρατεί ως κληρονόμος την κληρονομία ή αντικείμενα αυτής εξ’ ολοκλήρου ή κατά το ποσοστό πλέον της κληρονομικής μερίδας του. Τα αντικείμενα της κληρονομίας ορίζονται στο άρθρο 1872 ΑΚ.

Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο ως τέτοια θεωρούνται εκείνα τα οποία ο κληρονομούμενος κατά το χρόνο του θανάτου του είχε δικαίωμα νομής ή κατοχής, ακόμη κι αν είχε αποβληθεί όταν ζούσε, καθώς και καθετί που νομέας κληρονομίας αποκτά με δικαιοπραξία χρησιμοποιώντας κληρονομητέα μέσα. Όταν ο κληρονομούμενος λάβει εκείνο που προέρχεται από τέτοια δικαιοπραξία, η δικαιοπραξία αυτή, αν ήταν ανίσχυρη, ακυρώνεται.

Η προστασία του κληρονομικού δικαιώματος χρήζει εξειδικευμένων νομικών συμβουλών. Το γραφείο μας έχοντας χειριστεί επιτυχώς πλειάδα υποθέσεων κληρονομικής διαδοχής, διαθέτει την εμπειρία να σας καθοδηγήσει και να διασφαλίσει τα δικαιώματά σας.